Overdenking(en)
‘Hij begon de voeten van zijn leerlingen te wassen en droogde ze af met de doek die hij omgeslagen had.’ Johannes 13,5
Binnenkort begint de Veertigdagen- of Lijdenstijd weer : een periode om ons voor te bereiden op het kerkelijke hoogfeest van Pasen. Traditioneel staat deze tijd in het teken van inkeer, bezinning en gebed. Dit jaar heeft Kerk in Actie het thema gekozen ‘Uit liefde voor jou’. Het is absurd: Jezus gaat op zijn knieën voor zondaars. Begrijpen we het werkelijk, wat dat betekent? Vaak wassen we liever iemands oren. Een dienende houding ligt niet direct in onze aard. Het gebeuren van de voetwassing
vindt niet op een willekeurig moment plaats. Het kruis komt steeds meer in zicht. Het is tijd voor Christus om uit de wereld te gaan. Terug naar de Vader. Maar wat Jezus hier doet is haast gênant: de Heer en Meester ligt op de grond om voeten te wassen. Jezus vernedert Zich tot het uiterste. Het Woord, het heilige, het hoge, het hemelse Woord, is vlees geworden! Aards tot en met. Zwak tot en met. Dienstbaar tot en met. En Petrus wil Christus zó niet kennen. Zo’n Christus wil hij niet. Hij wil voorkomen dat Christus een dienstknecht wordt. Hij weigert de dienende liefde van Gods Zoon.
‘Here, van z’n lang zal die leven zult U mijn voeten niet wassen!’ Misschien is ook ons dat wel te min.
Zo’n Verlosser. Misschien hebben we het allemaal ook wel wat mooier opgepoetst, het evangelie van Christus’ lijden. Maar het is niet mooi. We leren Christus kennen als Voetenwasser. Maar daar houdt het niet op. Jezus maakt duidelijk dat Hij een voorbeeldige daad heeft gesteld. Christus leert ons iets
over onszelf en over wat belangrijk is in ons leven. Dit zijn dus geen vrijblijvende aanspreekvormen:
‘Meester’ en ‘Here’. Als je werkelijk wilt zitten aan de voeten van Christus, dan moet je ook zijn voorbeeld volgen. Want we zijn niet meer dan Christus. We hebben al snel het gevoel dat je als voetenwasser een zwakkeling bent. Dat je gezichtsverlies lijdt. Dat je over je heen laat lopen. Het past ook helemaal niet in een cultuur waarin je toch vooral voor jezelf op moet komen, waarin je assertief moet zijn, waarin je vooral wordt geleerd om op je strepen te staan. Maar Christus leert ons iets heel anders. Niet op je strepen staan, maar achter Christus aan. Niet de sterkste willen zijn, maar zwak durven zijn. Christus zal het zegenen. Durf een dienaar te zijn. Durf lief te hebben. Door Jezus
Christus, die onze dienende Heer is en onze liefdevolle Meester. Zalig bent U als u dit begrijpt. En het doet. Hij deed het als voorbeeld; uit liefde voor jou!
Ds. Frits Slothouber
Goede Vrijdag… een lijdensweg
Goede Vrijdag is de dag om stil te staan bij het lijden en sterven van de Here Jezus. Een vanouds bekende manier uit de Rooms-Katholieke traditie is die van het volgen van de kruiswegstaties: een gang langs afbeeldingen en teksten van de Via Dolorosa van de Christus. In Rooms-Katholieke kerken hangen de afbeeldingen meestal aan weerszijden in het kerkgebouw.
In een tijd, waarin mensen niet konden lezen, vormden ze een belangrijk hulpmiddel om de gebeurtenissen van deze vrijdag voor ogen te houden
De staties, overwegingen:
1. Jezus ter dood veroordeeld Een man wordt ter dood veroordeeld vernederd, gevangen, gemarteld op weg geslagen naar zijn – roemloos – einde Een man, zoals zovele mannen, vrouwen en kinderen
Hij neemt een boodschap voor ons mee Voor als Hij aan de andere kant is: Dood ons niet. Verlaat ons niet. Vergeet ons niet
Met ons gebed op zijn rug gebonden een pak op zijn hart is Hij op weg gegaan
2. Jezus neemt zijn kruis op
Hij beloofde ons vrede Hij beloofde ons geluk Hij beloofde ons stilte
Hij schreef een gedicht en dat het niet rijmde met ons leven was niet erg maar dat zijn woorden zouden sterven dat was erg
3. Jezus valt
We zien Hem vallen maar ja, wat moet je doen? Als in een film, zullen we later zeggen. Je kijkt, maar je kunt niks doen. Wat zou je ook moeten doen? We hebben het niet geweten We hebben – machteloos – toegekeken toen Hij toen de joden, de homo’s, de zigeuners toen Hij toen de vluchtelingen toen Hij toen de bommen vielen toen Hij toen de voorbijganger in de straat toen Hij toen dat aparte kind, dat rare mens toen Hij we wisten het niet
4. Jezus ontmoet zijn moeder Uit ons midden maakt zich een vrouw los Gefluisterd gerucht krijgt vleugels: … zijn moeder, het is zijn moeder…
Ze drukt Hem woordeloos aan de borst, zoals vroeger Kust zoals vroeger de pijn weg
Zij weet het Zij heeft nooit de woorden gehad maar zij heeft het altijd geweten
5. Simon draagt Jezus’ kruis
Kracht Wie heeft de kracht om Hem te helpen?
Ik niet
Niemand? Jij daar! Simon Aangewezen vrijwilliger Ze moesten hem dwingen Uit zichzelf was hij nooit uit zijn schaamte naar voren gestapt
Later stond zijn naam in het boek Dat ie uit Cyrene kwam en alles Hij is er nog lang trots op geweest die Simon
6. Jezus en Veronica
Troost Wie heeft genoeg troost om Hem te troosten?
Ik niet
Niemand? Veronica
Vrijwilligster vrouw Niemand hoeft haar te dwingen uit haar schaamte naar voren te stappen
Losgewrongen uit haar medelijden en gezien waar het zeer deed
Een natte doek de koelte van troost op een kapot gezicht Een doek is al genoeg troost
Nooit in het boek gekomen maar zij is er nooit rouwig om geweest die Veronica
7. Jezus troost de vrouwen
Mannen huilen niet Kunnen, mogen, willen niet, huilen niet Vrouwen huilen, drommen om Hem heen in laatste troost en zucht naar troost
Hij troost ze met een toekomst Erger dan zijn eigen lot. Huil niet om mij, huil om jezelf!
Zie de vrouwen van Jeruzalem, huilend om hun verloren kinderen, hun dode kinderen, hun uit elkaar gerukte kinderen
De vrouwen van… Ze huilen allang niet meer om Hem…
8. Jezus valt opnieuw
Hoe vaak is Hij nu gevallen? De tel kwijtgeraakt Gewend aan het beeld van een vallende man, op weg naar zijn einde
Opstaan en vallen, in die volgorde kan het nooit lang meer duren
Geen schaduw meer van de man die Hij was van de man die “Hij-met-een-hoofdletter” was
En wij zonder schaduw van de hoop die we in ons droegen.
9. Jezus’ kleding afgenomen
Ze kleden Hem uit, waarom eigenlijk? Kan schaamte nog iets toevoegen aan zijn lot? Dan kleden wij Hem wel, met een jas van medelijden, een broek van warme sympathie, een sjaal van mededogen tegen de kou
Maar het is de eenzaamheid, die Hem het beste past, die Hem hult in het donkerste zwart.
Naakt en roemloos, zonder kleding wordt iedereen anoniem Zelfs “de Zoon van” herkennen we aan niets meer, net zo naakt als wij.
10. Jezus aan het kruis genageld
Wie heeft ooit bedacht om spijkers door iemands handen te slaan? Of door zijn voeten?
Wie heeft ooit bedacht Iemand naakt te kijk te hangen, terwijl Hij langzaam sterft?
Maar – eerlijk is eerlijk – Er is wel erger bedacht. Daar hang je dan droeve koning Wie herkent je nog?
Daar hang je dan tegen het licht, terwijl de nacht valt
11. Jezus sterft
En…… Na al het gedonder van scheurende aarde en schreeuwende mens is het stil, stil als het graf
Ja, nu valt de nacht Het is volbracht De Heer heeft heel zijn leven voor het menselijk geslacht in Gods hand gegeven
Maar nu de Heer is opgestaan!!!
Opstanding:
In het Paas-Evangelie horen we dat het eerst de vrouwen uit de vriendenkring van Jezus zijn die naar zijn graf gaan en dan pas, na een hoop overredingskracht, de mannen. Hun ontzetting is groot: het graf is leeg! En het enige dat ze kunnen bedenken, is dat iemand het lijk van Jezus heeft gestolen. Raar, maar niet onvoorstelbaar. Maar één vrouw, Maria Magdalena, blijft wat langer, kijkt een neus verder en ziet engelen die haar wijzer maken. Dan draait ze zich om en ziet Jezus zelf. Zonder het te zien. Want ze herkent Hem uiteindelijk pas als Hij haar naam noemt.
Geworstel met het wonder: Jezus is opgestaan uit de dood. Zonder beeld of beeldspraak. Een dode komt tot leven. Als je je daarbij niet zo makkelijk iets kan voorstellen, ben je in goed gezelschap: Maria, Petrus en de andere kopstukken uit zijn vriendenkring hadden er dezelfde moeite mee. Over de naaste vrienden van Jezus, die Hem na zijn opstanding nota bene voor zich zagen staan zegt de Bijbel: toen ze Hem zagen, vielen ze op de knieën, maar sommigen twijfelden.
Het is ook een niet te bevatten wonder. Een wonder dat de wereld moest redden. Zo’n soort wonder was dan ook wel nodig voor de missie die Hij op zich genomen had. Hij kwam toch om mensen te redden en het kwaad de wereld uit te helpen? Zijn terechtstelling was toch een daad van uiterste liefde? Hij moest er toch voor zorgen dat de weg tussen mensen en God weer vrij zou komen en het kwaad en de dood overwonnen zouden worden? Dit kaliber vragen kan alleen maar beantwoord worden met zo’n kaliber wonder.
En dus, missie geslaagd? Nou nee, ogenschijnlijk niet. Want de krant lijkt er niet door veranderd. Het coronavirus is er momenteel zelfs bij gekomen. Het journaal maakt melding van wereldwijde sterfte cijfers. De kinderen jengelen nog net zo hard en de hypotheek moet blijven afbetaald. Om over nog meer en erger kwaad maar niet te spreken. Het koninkrijk dat Hij voorstond, lijkt onmogelijk.
En dus, missie mislukt? Nou nee, volgens de Bijbel niet. Jezus heeft met zijn leven, dood en verrijzenis een fundament gelegd onder dat nieuwe koninkrijk van Hem. En iedereen die over zijn schouder heeft meegekeken, iedereen die ook maar even gedacht, geloofd of gehoopt heeft het bouwwerk te zien wat Hij zag, wordt gevraagd te helpen om eraan verder te bouwen. Maar dit soort woorden schiet ook meteen te kort. Want het is niet: Jezus heeft zijn werk gedaan en nu moeten wij het zelf maar afmaken. De kerk van alle tijden en plaatsen gelooft dat het koninkrijk waar Jezus over sprak, al is gekomen en tegelijkertijd nog komen moet. Dat God zelf er voor zorgt, maar dat het tegelijk op onze bijdrage hangt. Een bijdrage die slagen kan, omdat Hij het wonder heeft volbracht. En niet alleen het wonder, maar ook de kracht om zelf aan de gang te gaan. Het lijkt geheimtaal, maar het wordt duidelijk als we het doen. Dat is het geheim, waarvoor christenen zich altijd gesteld hebben gezien. En er volgt meer van dit soort “geheimtaal” uit de opstanding van Jezus. Wat te denken van: In zijn opstanding vinden wij zelf ook het eeuwige leven. Door zijn opstanding heeft de dood ook in ons leven niet langer het laatste woord. God heeft zich door Christus met de mensen en de wereld verzoend. Ja… Mission completed dus, maar nog lang niet klaar.
Het gaat door… Christus is verrezen, riep iemand in de stilte van de nacht en er werd terug geroepen: De Heer is waarlijk opgestaan. Christenen geloven dat, ook al hebben ze er nauwelijks woorden voor. Maar een vroege, scherpzinnige volgeling van Jezus (de apostel Paulus) zei al: Als Christus niet verrezen is, wat heeft geloven dan voor zin?
In Jezus’ eigen woorden klink het in ieder geval zo: Weet wel, Ik ben met jullie, alle dagen, tot aan de voleinding van de wereld. Met Hem kunnen we verder, tot onze bestemming.
Ds. K. de Graaf (bron: intercity bestemming Pasen)
BUITENGEWOON
De Kapel 